Alles

Waarom een rubberen hand hetzelfde is als uw huwelijk   Beste lezer,   Leg iemand een rubberen hand op tafel, aai hem twee minuten synchroon met zijn echte hand, en zijn brein noemt het rubber van zichzelf. Huidgeleiding meetbaar, schaamte gegarandeerd. Dat experiment uit 1998 is het kleinste bewijs van iets groots: het zelf stopt…

Waarom je eigenlijk nooit weet waarom je iets vindt   Beste lezer, Het begon met een los stukje over waarom hoogopgeleiden vaker links stemmen. Iets met marshmallows, uitgestelde beloning, brave kinderen die later braaf blijven stemmen. Een leuk verhaal. Ook een verhaal dat binnen een paar alinea’s instort zodra je het naast Ivan Illich legt,…

Wannsee had een dienstregeling, en dat is het engste detail van allemaal   Beste lezer, Twintig minuten voor de agenda van de Wannseeconferentie werd er koffie geschonken. Vijftien ambtenaren bespraken binnen anderhalf uur de logistiek van elf miljoen moorden, met notulen die lezen als een vergadering over spoorwegcapaciteit. Dat was het namelijk ook: de trein…

Beste lezer, Twee procent van uw lichaamsgewicht, twintig procent van uw energieverbruik. Dat is uw brein, en het heeft geen buffer. Ik stelde mezelf laatst een vraag die ik niet meer kwijtraakte. Wat als alzheimer geen hersenziekte is die je in het hoofd moet zoeken? Wat als uw lichaam decennialang aan het repareren is, aan…

Een vader kost in Tokio vijftig dollar per uur. De uwe was ook niet gratis   Beste lezer, In Tokio huur je voor vijftig dollar per uur een vader. Yuichi Ishii’s bedrijf Family Romance heeft twaalfhonderd acteurs in dienst die vaders, moeders en vrienden spelen, soms voor een middag, soms, zoals in zijn eigen bekendste…

Een jongen van tien had gelijk. Vijftig jaar later ook, en tegelijk niet.   Beste lezer, Op mijn tiende, onder een schuin dak vol dwarsbalken, kwam ik tot de conclusie dat de mens, wanneer het erop aankomt, altijd voor zichzelf kiest. Een aardige jongensfilosofie, en zoals de meeste jongensfilosofieën, half doordacht en half waar. Vijfenzestig…

De short cut, of waarom je nooit de trap neemt als de lift er is   Beste lezer, Vandaag geen troostend verhaal over veerkracht of persoonlijke groei. Vandaag een rekensom. De mens is namelijk geen verhaal, hij is een boekhouder, en zijn hele geschiedenis laat zich lezen als een reeks pogingen om de rekening zo…

Waarom je een verkeersregel nooit een gok zou noemen (en toch is het er een)   Beste lezer, Deze week begon met een schijnbaar onschuldige vraag: komen regels voort uit het feit dat mensen slecht kunnen gokken? Het antwoord bleek nee, gedeeltelijk, en toen weer ja, op een niveau dieper dan ik had verwacht. Onderweg…

Essay ter kritische lezing: “De rem, niet de motor”   Beste allen, Bijgaand een essay dat is ontstaan uit verder denkwerk rond mijn manuscript “Het organisme aan de roulettetafel“. Het volgt drie tijdschalen waarop een organisme voorspelt en reageert, van een muntstuk op straat tot een trainingsprikkel tot de laatste milliseconden voor een handeling, en…

Symbolische transformatie, of waarom niets ooit zomaar een steen is   Beste lezer, Vorige week ging het over morele transformatie, over hoe samenlevingen en individuen van kompas wisselen. Deze week ga ik een laag dieper, naar het mechanisme dat die verschuivingen pas mogelijk maakt: symbolische transformatie. De behoefte om een chaotische wereld draaglijk te maken door…