Geachte lezer, In 1656 werd Baruch de Spinoza uit de Amsterdamse Joodse gemeenschap gestoten met een ban die nooit is herroepen. Hij had betoogd dat de bijbel menselijk is, dat democratie seculier moet zijn, en dat vrijheid van denken geen gunst is maar een politieke noodzaak. Zijn ideeën reisden via Locke, via de Engelse Verlichting,…
Democratie. Een drieluik, deel 1. Geachte lezer, Bijgaand drie essays over democratie, religie en de vraag of het systeem dat de Verlichting beloofde ooit heeft bestaan. Essay een kijkt naar wie er stemt en wat ze geloven. Essay twee gaat terug naar Amsterdam in 1670, naar de filosofen die het systeem bouwden en wier namen…
Wat een aap ons vertelt over veiligheid op straat Beste lezer, Er is een aap die ’s avonds vrij door zijn leefgebied beweegt zonder lastiggevallen te worden. Niet omdat de wereld vriendelijk is. Niet omdat de mannetjes zwakker zijn. Maar omdat elk vrouwtje weet dat ingrijpen volgt. Altijd. Automatisch. Zonder overleg. De bonobo heeft geen…
Een man in Lissabon en dertig jaar later Lieve lezers, Midden jaren negentig stond ik op de wereldtentoonstelling in Lissabon toen een Nederlander mij aansprak met een voorstel dat ik vriendelijk heb afgeslagen. Hij verkocht retraites. Sapkuren. Nederlanders die grif gebruik maakten van zijn aanbod, voor een aanzienlijk bedragje. Ik kende zijn verhaal goed genoeg…
Beste lezer, Het EK is begonnen. De vlaggen hangen uit. Mensen betalen negentig euro voor een shirt van iemand die hen niet kent en volgend seizoen ergens anders speelt. Ik heb er een essay over geschreven. Niet omdat ik verwacht dat het iets verandert. Wel omdat het gezegd moet worden, en omdat de beelden van…
Beste lezer, Vorige keer schreef ik over de bezitsdynamiek achter seksueel geweld. Trivers, Buss, de evolutionaire standaardverklaring. Allemaal correct, maar onvolledig. Want als het echt om voortplanting ging, hoe verklaar je dan orale seks, anale seks, pornografie, prostitutie, BDSM en De Sade? Het organisme heeft de koppeling tussen lust en reproductie allang doorgeknipt. Net zoals…
Beste lezer, Een 81-jarige man vermoordde zijn 72-jarige vrouw omdat ze geen seks meer met hem wilde. De rechtbank noemde het femicide. De evolutiebioloog noemt het een datapoint. In het bijgevoegde essay neem ik het nieuws als aanleiding voor iets breder: waarom de vagina evolutionair gezien het meest begeerde object ter wereld is, welk paradox…
Geachte lezer, Bijgaand een nieuw essay: Sterven voor een Verhaal. Waarom de mens een vijand nodig heeft. Het begint bij een biologische anomalie. Een gazelle sterft voor niets. Een wolf sterft voor zijn roedel. Een mens sterft voor een vlag. Dat laatste is niet vanzelfsprekend, en de vraag waarom dat zo is leidt naar iets…
Geachte lezer, Bijgaand mijn nieuw essay: Aantrekkingskracht. De onzichtbare krachten tussen organismen. Het onderwerp is alledaags en tegelijk bijna nooit goed uitgelegd. Iedereen kent het gevoel. Vrijwel niemand weet wat er werkelijk gebeurt. Het essay gaat niet over romantiek. Het gaat over wat het organisme doet wanneer het een ander organisme waarneemt, welke signalen worden…
Ich bin ein Berliner. Ich bin een Hollander. Beste lezer, Kennedy riep in 1963 dat hij een Berlijner was. Niemand geloofde hem niet. Niemand vroeg naar zijn paspoort. De menigte juichte. Dat zegt iets over hoe identiteit werkt. En over waarom het debat over ‘de Nederlander’ zo hardnekkig is, zo emotioneel, en zo weinig over…