Beste lezer, Je ervaart jezelf als iemand die keuzes maakt. Dat gevoel is nuttig. Maar waarschijnlijk niet accuraat. In dit essay trek ik een harde scheidslijn tussen twee lagen: het organisme dat handelt, en de mens die daar achteraf een verhaal van maakt. Met behulp van Damasio, Kahneman en Libet ontleed ik waar controle eindigt…
Beste lezer, Je kunt veel over jezelf denken. Tot iemand tegenover je staat die daar geen boodschap aan heeft. In dit essay gebruik ik vechtsport als vergrootglas. Niet om geweld te verheerlijken, maar om gedrag zichtbaar te maken zonder de gebruikelijke excuses. Onder druk verdwijnen verhalen. Wat overblijft is patroon. Als je wilt weten wie…
De mens als regulerend systeem Beste lezer, Dit essay is geen pleidooi voor sport. Het is een ontmanteling van het verhaal eromheen. Vertrekkend vanuit predictive processing en allostase laat ik zien dat gedrag niet voortkomt uit bewuste intentie, maar uit noodzaak: het reduceren van discrepantie. Sport en vechtsport zijn daarin geen doelen, maar middelen….
Darwiniaanse geneeskunde, het rookmelderprincipe en de mismatch-hypothes Hallo lezer, Wanneer we ziek worden, denken we meestal dat er iets kapot is gegaan. Koorts, pijn, misselijkheid, angst — we ervaren ze als storingen in het systeem. Het lichaam werkt niet zoals het zou moeten werken. Maar evolutionaire geneeskunde stelt een ongemakkelijke vraag: wat als veel van…
De waarheid is een luxe die niet iedereen zich (altijd) kan veroorloven Je wilt de waarheid? Weet je zeker? Beste lezer, Iedereen beweert dat hij de waarheid wil. Totdat die iets kost. Dit essay is geen ode aan eerlijkheid. Het is een ontmanteling van een illusie. Waarom liegen mensen tegen zichzelf? Waarom blijven systemen…
FREEDOM IS JUST OTHER WORD FOR NOTHING LEFT TO LOSE Vrijheid? Of gewoon niets meer te verliezen? Beste lezer, We praten graag over vrijheid alsof het iets is dat je kunt verzamelen. Meer geld, meer opties, meer controle. Maar kijk eens eerlijk: Wanneer voelde je je voor het laatst écht vrij? Waarschijnlijk niet toen alles…
Hallo lezer, Een organisme dat niet leert, heeft een probleem. De wereld verandert voortdurend. Omgevingen verschuiven, voedselbronnen verdwijnen, rivalen verschijnen, en omstandigheden die gisteren veilig waren kunnen morgen gevaarlijk blijken. Een organisme dat elke situatie opnieuw moet uitvinden heeft weinig kans om lang te overleven. Daarom is leren een van de krachtigste strategieën die evolutie…
Vrijheid als overschatte eigenschap Beste lezer, Dit is geen seksueel essay. Wie dat verwacht, kan beter nu afhaken. Wat volgt is een beschrijving van iets wat iedereen herkent, maar zelden tot het einde toe durft uit te denken: hoe een seksuele interactie verloopt, waarom zij werkt, waarom zij ophoudt te werken — en waarom…
Hallo lezer, Wanneer we denken aan ons lichaam, stellen we ons meestal een biologisch apparaat voor dat reageert op gebeurtenissen. Er gebeurt iets — en het lichaam reageert. Je begint te rennen en je hartslag stijgt. Je schrikt en adrenaline komt vrij. Je wordt ziek en je temperatuur stijgt. Maar moderne fysiologie laat zien dat…
Niet voortplanting, maar aandacht Hallo lezers, We zijn gewend om te horen dat de mens, net als elk ander organisme, uiteindelijk gericht is op voortplanting. Dat klinkt biologisch degelijk, bijna onaantastbaar. De soort moet zich immers handhaven, de genen moeten door, en seks zou dan het instrument zijn waarmee dat klusje wordt afgehandeld. Allemaal…