Hallo lezer, Een organisme dat niet leert, heeft een probleem. De wereld verandert voortdurend. Omgevingen verschuiven, voedselbronnen verdwijnen, rivalen verschijnen, en omstandigheden die gisteren veilig waren kunnen morgen gevaarlijk blijken. Een organisme dat elke situatie opnieuw moet uitvinden heeft weinig kans om lang te overleven. Daarom is leren een van de krachtigste strategieën die evolutie…
Vrijheid als overschatte eigenschap Beste lezer, Dit is geen seksueel essay. Wie dat verwacht, kan beter nu afhaken. Wat volgt is een beschrijving van iets wat iedereen herkent, maar zelden tot het einde toe durft uit te denken: hoe een seksuele interactie verloopt, waarom zij werkt, waarom zij ophoudt te werken — en waarom…
Hallo lezer, Wanneer we denken aan ons lichaam, stellen we ons meestal een biologisch apparaat voor dat reageert op gebeurtenissen. Er gebeurt iets — en het lichaam reageert. Je begint te rennen en je hartslag stijgt. Je schrikt en adrenaline komt vrij. Je wordt ziek en je temperatuur stijgt. Maar moderne fysiologie laat zien dat…
Niet voortplanting, maar aandacht Hallo lezers, We zijn gewend om te horen dat de mens, net als elk ander organisme, uiteindelijk gericht is op voortplanting. Dat klinkt biologisch degelijk, bijna onaantastbaar. De soort moet zich immers handhaven, de genen moeten door, en seks zou dan het instrument zijn waarmee dat klusje wordt afgehandeld. Allemaal…
De illusie van controle Beste Lezer, Bijgaand een essay dat een ongemakkelijke vraag centraal stelt: wie of wat stuurt ons gedrag eigenlijk? We schrijven prestaties, herstel en keuzes graag toe aan onszelf. Aan wilskracht, discipline, karakter. Maar wanneer je het systeem achter de mens ontleedt, verschuift dat beeld. Wat wij ervaren als handelen, blijkt vaak…
Hallo lezer, Wanneer mensen over sport spreken, gebruiken ze vaak woorden als gezondheid, discipline en plezier. Dat zijn keurige begrippen die goed passen bij het beeld dat moderne samenlevingen graag van zichzelf hebben: beschaafd, rationeel en gecontroleerd. Maar wanneer je sport bekijkt met een evolutionaire bril, verandert het beeld drastisch. Dan lijkt sport minder op…
De verhalenverteller in het organisme Beste Lezer, Bijgaand tref je een essay aan dat vertrekt vanuit een eenvoudig psychologisch experiment uit 1945: een filmpje met een rondje en twee driehoekjes. Wat mensen daarin zien, blijkt geen waarneming maar een verhaal. En precies daar begint het probleem. Het essay onderzoekt waarom de mens niet kan…
De vrouw zoekt een reden, de man zoekt een plek Over seks, illusie en het hardnekkige misverstand dat we elkaar begrijpen Peter Koopman AfafA Gym, Zandvoort • 2025 Beste lezer Pasen draait traditioneel om wederopstanding. Niet alleen van lichamen, maar ook van ideeën die weigeren te sterven — hoe vaak ze ook worden weerlegd, hoe vaak…
Hallo trouwe lezers, een prettige 2e Paasdag. De afgelopen tijd hebben we in verschillende essays een reeks onderwerpen verkend die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken lijken te hebben. We spraken over waarneming, over stress, over competitie, over aandacht, over cultuur en zelfs over de rol van bewustzijn. Het leek soms alsof…
Beste lezer, Wat volgt is geen geruststellend verhaal. Het is een dissectie van een hardnekkige illusie: dat wij moderne mensen vrij, autonoom en rationeel opereren binnen systemen die gelijkheid en rechtvaardigheid waarborgen. In werkelijkheid blijken we nog steeds dezelfde groepsdieren — alleen met betere verpakking. Religie, democratie en consumptiecultuur zijn varianten van hetzelfde mechanisme: het…