Beste lezer, Vandaag een essay dat begint met twee kinderen op een tafel. De ene krijgt een taart en een prinsenpak, de andere een verhaaltje over vakantie bij oma. Het mes is in beide gevallen echt, het applaus ook. En iedereen is blij. Die laatste zin is geen sarcasme, en daar draait het stuk om….
Beste lezer, Zet een man op X met tweehonderd volgers en laat hem een titelgevecht duiden. Zijn oordeel klinkt zekerder dan dat van de vechter die de klappen net incasseerde en toch overeind bleef. Vreemd is dat niet. Verontrustend wel. Vandaag graven we in de biologie en de speltheorie achter dat verschijnsel: van jagers-verzamelaars die…
Beste lezer, Een trainer buigt over het krukje, kijkt zijn vechter aan als gereedschap in plaats van mens, en roept: nog één ronde. De vechter knikt, met een cortex die op dat moment nauwelijks nog aan het werk is. Dat knikken wordt straks moed genoemd. Het is vooral biologie die nog niet doorheeft dat ze…
Waarom je blauwe oog niet gaat over zelfverdediging Beste lezer, Vandaag een essay over een advocaat die drie avonden per week ribben laat kneuzen voor een aanval die nog nooit is gekomen, en waarom dat verhaal over zelfverdediging bijna nooit klopt. De lijn loopt van een pauwenstaart en een springende gazelle, via de evolutiebioloog die…
Vaste lezer, Dit stuk begint bij een cliché dat zo vaak wordt herhaald dat niemand meer de moeite neemt het te controleren: de mens is vanaf de geboorte bang voor de dood. Het bewijs dat erbij wordt aangesleept is altijd hetzelfde, het huilen van een baby, de grote ogen, de grijpreflex, wired for life, zoals…
Beste lezer, Hier is een nieuw essay, en het begint met een leugen die ik je eerst moet ontzenuwen voor we verder kunnen. Je kent de versie wel: de mens ging driehonderdduizend jaar geleden rechtop lopen, en dat verklaart de rug, de voet en, in de vrolijkere lezingen, ook nog waarom we elkaar recht in…
Het spiegelbeeld van “De onderhandelaar in je bloedbaan” Beste smulpaap, Vijfendertig jaar geleden werd me op de UvA verteld dat je boven je basale stofwisseling kon eten zonder aan te komen, zonder dat iemand kon uitleggen waarom. Dat soort onopgeloste feiten blijft hangen als een steen in je schoen. Het antwoord lag al klaar, in…
Fitte lezer, Bij mij in de zaal kijkt iemand na een training op zijn horloge en meldt trots hoeveel calorieën hij heeft “verbrand,” alsof zijn lichaam een kassa is die bijhoudt wat erin en eruit gaat. Het houdt niets bij. Het onderhandelt. Herman Pontzer beschrijft in Adaptable hoe spieren tijdens het sporten honderden signaalstoffen afgeven…
Brave Belasingbetalende lezer, In 357 voor Christus stuurde Rome een rekening voor vrijheid. Vijf procent van de waarde van een slaaf, contant, bij de vrijlating. Geen slordigheid, geen woordgrap, gewoon een wet met een naam: de vicesima libertatis. Van die wet naar de vraag waarom “vrijheidsbelasting” vandaag als een taalfout klinkt loopt een lijn door…
Beste Lezer, Van Meegeren schilderde in de jaren veertig een Vermeer die musea, experts en zelfs Göring voor echt aanzagen, tot bleek dat een tijdgenoot zonder naam hem had gemaakt. Het doek veranderde niet. De waarde verdampte. Van dat schilderij loopt een lijn naar Gibson en Heidegger, naar Zahavi en Trivers, naar wat een rivier,…