Auteur: Peter Koopman

Beste lezer, Vandaag een essay over iets dat je bij jezelf zult herkennen zodra je erop let: je lichaam bereidt zich voor op gevaar dat er nog niet is, lang voordat het zover komt. In het kort. Het lichaam stelt zich vooraf in op verwachte druk, niet pas achteraf als reactie, en die voorbereiding kost…

Beste lezer, Vraag een man wat hij doet als er om twee uur ’s nachts iemand met een mes op hem afkomt, en hij vertelt je met overtuiging een verhaal waarin het goed afloopt. In het kort. Dat verhaal bedenken we in een rustige stoel, en in een rustige stoel kan niemand voelen wat zijn…

Beste lezer, Vorige week schreef een neurobioloog in Het Financieel Dagblad dat wie Paarse Vrijdag afkeurt de natuur niet kent: ruim vijftienhonderd diersoorten zouden homoseksuele stelletjes vormen. In het kort. Dat getal komt van een museumtentoonstelling, niet uit onderzoek, en het gooit gedrag en geaardheid op één hoop. Belangrijker: de natuur bewijst niets, voor geen…

Beste lezer, Stel dat iemand je iets aanbiedt wat je diep vanbinnen best zou willen, en je zegt toch nee. Waarom eigenlijk? In het kort. We denken dat we daar een reden voor hebben: geweten, trouw, leeftijd, verstand. Dat verhaal komt meestal pas na de beslissing, en het wordt geschreven door hetzelfde lijf dat al…

Beste lezer, Vandaag een essay over een woord dat eeuwenlang vrouwen het zwijgen oplegde en nog altijd rondgaat als scheldwoord: hysterie. In het kort. Een vrolijke film vertelt dat Victoriaanse dokters hysterische vrouwen naar een orgasme masseerden en zo de vibrator uitvonden. Dat verhaal is verzonnen, en bijna iedereen geloofde het, de wetenschap voorop. Zo werkt…

Beste lezer, Vandaag een essay over het zinnetje “dat zit nu eenmaal in onze natuur“, en hoe vaak het een smoes is. In het kort. Decennialang gold de pasgeboren baby die zijn tong naar je uitsteekt als bewijs dat nadoen aangeboren is. Groter onderzoek vond niets: baby’s steken hun tong naar van alles uit. De…

Beste lezer, Een vertegenwoordiger van een farmaceutisch bedrijf betaalt een arts een broodje met koffie. Achttien dollar. In de maanden daarna schrijft die arts meetbaar vaker het middel voor dat bij dat broodje hoorde, en als u hem vraagt of hij te koop is, lacht hij u uit. Hij heeft gelijk. Er is nooit een…

Beste lezer, Vandaag een essay dat begint bij een vraag die niemand op een verjaardag hardop stelt: heb jij dezelfde vader als je broer of zus? In het kort. Een Cambridge-onderzoeker rekende voor elf zoogdiersoorten uit hoeveel broers en zussen een gedeelde vader hebben, als maat voor hoe monogaam een soort werkelijk is. Bevers scoren…

Beste lezer, Vandaag een essay over waarom je die tien minuten scrollen niet had besloten, maar wel deed. In het kort. We houden vast aan het beeld van een innerlijke stuurman die knoppen bedient en soms zwicht voor verleiding. James Gibson liet in 1979 zien dat gedrag niet zo werkt: een omgeving biedt direct handelingsmogelijkheden…

Beste lezer, In december schiet het Amerikaanse leger misschien een moordenaar dood, en Nederland noemt dat barbaars, met een stuk vlees op de vork. In het kort. Vroeger stonden er duizenden mensen op het plein als iemand werd terechtgesteld, en ze kwamen om te kijken. Daarna zetten we er een muur omheen, net als om…