Waarom we zweten voor het eeuwige leven dat niet bestaat
Beste lezer,
De moderne mens bidt niet meer, hij traint.
Zijn altaar staat in de sportschool, zijn biechtstoel is de loopband, en zijn hemel heet “lichter, strakker, sneller.”
Waar men vroeger boete deed voor de zonden van het vlees, doet men nu squats.
Elke druppel zweet is een poging om de dood te vertragen — het eeuwige leven in abonnementsvorm.
We geloven niet langer in God, maar in verbetering.
In meetbare vooruitgang, grafiekjes, hartslagzones, en heilige apps die ons vertellen dat we vandaag weer iets “beter” waren dan gisteren.
Niemand vraagt: beter waarvoor? Of waarvoor nog?
In “De Maakbare Mens” fileer ik de religie van de zelfoptimalisatie.
Over hoe training onze laatste rite van verlossing werd, een manier om de dood nog even buiten adem te laten raken.
Een glimlach gegarandeerd — tenzij u net in uw derde set zit.
Met vriendelijke groet,
Peter Koopman
(Mensbeeld BV – Afdeling Sterfelijkheid en Ironie)
< 0 >
De Maakbare Mens
Training als Catechismus van de Doodsontkenning
De moderne mens traint niet om fit te zijn, maar om zijn sterfelijkheid uit te stellen.
De loopband is zijn altaar, het hartslaghorloge zijn biechtstoel, en de personal trainer zijn nieuwe priester. De belofte: verlossing door inspanning.
Waar religie ooit troost bood met eeuwigheid, biedt training nu de illusie van controle. De maakbare mens is het kind van de onttoverde wereld – een wezen dat niet meer bidt tot God, maar tot zijn eigen biochemie.
Elke herhaling, elke kilometer, elke proteïneshake fluistert hetzelfde credo: “Ik zal niet sterven, ik verbeter mij.”
Maar wat hij “verbetering” noemt, is biologisch gezien niets anders dan vertraging van aftakeling.
De cel deelt zich niet oneindig, het weefsel verhardt, de mitochondriën slijten. Training kan dat proces hooguit managen, nooit stoppen.
Het organisme blijft, hoe hard men ook traint, bezig met één ding: de dood efficiënt uitstellen.
De nieuwe catechismus
In de middeleeuwen gold het gebed als dagelijks ritueel van reiniging; nu heet het work-out.
De biecht is vervangen door zelfrapportage in een app, en de hemel door het “after body” van sociale media.
De mens wil niet gezond zijn, hij wil gerustgesteld worden.
Zijn lichaam is geen tempel, maar een paniekkamer.
De paradox is pijnlijk helder: de moderne mens, die beweert vrij te zijn van religie, leeft volgens een strikter geloof dan ooit.
Hij gelooft in lineaire vooruitgang, in maakbaarheid, in meetbare zingeving.
Zijn zonden heten suiker, vet en luiheid; zijn verlossing heet discipline.
En zijn ultieme heilige graal is niet eeuwig leven, maar het gevoel dat hij het even kan uitstellen.
De biologische waarheid
De biologie lacht hier om.
Het organisme traint niet om onsterfelijk te worden, maar om tijdelijk beter te functioneren binnen de grenzen van sterfelijkheid.
De dood is geen fout in het systeem, maar het sluitstuk ervan.
Zonder dood geen selectie, geen aanpassing, geen evolutie.
De maakbare mens traint dus niet tegen de dood, maar in dienst van hem.
Elke spier die groeit, elke ademhaling die verbetert, is slechts voorbereiding op een iets waardiger aftocht.
Het lichaam dat men “in vorm” noemt, is niets anders dan een zorgvuldig onderhouden vervalsing van vitaliteit.
Slot: de ironie van de overlevende
De sporter gelooft dat hij zichzelf verbetert, maar het enige dat hij werkelijk perfectioneert is zijn ontkenning.
De religie van de maakbaarheid is de laatste toevlucht van een soort die zijn eindigheid niet verdraagt.
Wie traint om eeuwig te leven, leeft niet – hij repeteert zijn dood met betere ademhaling.
“Trainen is geen weg naar onsterfelijkheid, maar een liturgie van gecontroleerd verval.”
Aanbevolen lectuur:
- Becker, E. (1973). The Denial of Death. Free Press.
- Sloterdijk, P. (2009). Du musst dein Leben ändern. Suhrkamp.
- Sapolsky, R. M. (2017). Behave. Penguin.
- Pontzer, H. (2021). Burn. Penguin.
- Damasio, A. (2010). Self Comes to Mind. Pantheon.
- Bauman, Z. (2000). Liquid Modernity. Polity.
